คอเลสเตอรอลเกี่ยวอะไรกับสุขภาพ

ก่อนอื่นเราต้องรู้ก่อนว่า คอเลสเตอรอล ( Cholesterol ) คืออะไร ?

คอเลสเตอรอล ( Cholesterol ) คือ สารชนิดหนึ่ง ที่มีลักษณะเป็นกึ่งของแข็งและกึ่งของเหลวสามารถพบได้ในเซลล์ทั่วไปของอวัยวะในร่างกายโดยปกติร่างกายของมนุษย์เราสามารถสร้างคอเลสเตอรอลขึ้นมาเองได้  จากอวัยวะอย่างเช่น  ตับ ไขสันหลัง สมอง และผนังหลอดเลือดแดง นอกจากนี้คอเลสเตอรอลยังอาจจะได้รับมาจากการทานอาหารเข้าไป แม้ว่า คอเลสเตอรอล จะถูกจัดว่าอยู่ในกลุ่มสารไขมันในเลือด ( Lipid Profile ) แต่ในความ เป็นจริง คอเลสเตอรอล เป็นสารคล้ายไขมัน แต่ไม่ใช่ไขมันที่แท้จริงซะทีเดียว เนื่องจาก คอเลสเตอรอล เป็นสารที่ไม่มีค่าพลังงาน หรือไม่มีแคลอรี่ ซึ่งต่างจากไขมันที่จะมีค่าพลังงานประมาณ 9 แคลอรีต่อกรัม

คอเลสเตอรอลมีส่วนช่วยในการลำเลียงเลือด โดยต้องมีการจับตัวกับโปรตีน ไลโปรโปรตีน (lipoproteins) อนุภาคไลโปรโปรตีนมีหลายแบบ แต่ส่วนที่เกี่ยวข้องกับคอเลสเตอรอล ดังนี้

High-density lipoproteins – HDL cholesterol : ถูกเรียกว่าไขมันชนิดดี

ตรงข้ามกับ LDL ทำหน้าที่กำจัดส่วนเกินของไขมัน คอเลสเตอรอล โดยนำกลับไปที่ตับเพื่อนำกลับมาใช้ใหม่

Low-density lipoproteins – LDL cholesterol : ถูกเรียกว่าไขมันไม่ดี

ซึ่ง LDL ที่มากเกินไปจะฝังตัวที่ผนังหลอดเลือด สะสมติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน จะเกิดเป็นตะกอนที่ผนังหลอดเลือดแดง ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด

เราจะทราบระดับของคอเลสเตอรอลในร่างกายได้อย่างไร ?

เราสามารถตรวจวัดระดับไขมันรวมทั้งคอเลสเตอรอลด้วยวิธีการตรวจเลือด โดยตรวจแยกชนิดของคอเลสเตอรอลและระดับไขมันไตรกลีเซอไรด์ ผู้ที่จะรับการตรวจควรงดอาหารและเครื่องดื่ม(ยกเว้นน้ำเปล่า) อย่างน้อย 12 ชั่วโมง และควรงด แอลกอฮอล์ 72 ชั่วโมง

ค่าปกติของคอเลสเตอรอลรวม (Total Cholesterol) ควรน้อยกว่า 200 mg/dl

HDL  Cholesterol ควรมากกว่า 40 mg/dl

LDL Cholesterol:

  • ผู้ที่เป็นโรคหัวใจหรือเบาหวาน ระดับ LDL ควรน้อยกว่า 100 mg/dl(ควารน้อยกว่า 70 mg/dl ในผู้ที่มีความเสี่ยงสูง*)
  • ผู้ที่เป็นโรคหัวใจและเบาหวาน แต่มีปัจจัยเสี่ยงของ โรคหัวใจขาดเลือด** น้อยกว่า 2 ข้อขึ้นไป ระดับ LDL ควรน้อยกว่า 130 mg/dl
  • ผู้ที่เป็นโรคหัวใจและเบาหวาน แต่มีปัจจัยเสี่ยงของ โรคหัวใจขาดเลือด** น้อยกว่า 2 ข้อ ระดับ LDLควรน้อยกว่า 160 mg/dl ไตรกลีเซอไรด์ (Triglyceride) ควรน้อยกว่า 150 mg/dl

ผู้ที่มีความเสี่ยงสูง ได้แก่ ผู้ป่วยที่เพิ่งเกิดภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน,ผู้ที่เป็นโรคหัวใจและเบาหวาน, ผู้ที่ไม่สามารถควบคุมปัจจัยเสียงได้หรือมีปัจจัยเสียงที่รุนแรง, และผู้ที่มีภาวะ Metabolic syndrome (อ้วน + ไตรกลีเซอไรด์ สูง + HDL ต่ำ)

ปัญหาจากคอเลสเตอรอลส่วนเกิน

เมื่อ LDL มีส่วนเกิน จะถูกเก็บไว้ในผนังของหลอดเลือดแดงของเรา เป็นที่รู้จักกันว่าเป็นไขมันซึ่งเป็นสาเหตุของหลอดเลือด ไขมันเหล่านี้ถูกสร้างขึ้นและสะสมกลายเป็นขนาดใหญ่และหนา ทำให้หลอดเลือดแดงแคบและหนา ทำให้ระบบลำเลียงเลือดเพื่อนำออกซิเจนไปยังส่วนต่างๆของร่างกาย เมื่อเกิดขึ้นที่หลอดเลือดแดงที่อยู่ใกล้หัวใจที่เรียกว่าหลอดเลือดหัวใจกลายเป็นบล็อก ซึ่งเป็นสาเหตุที่พบบ่อยของโรคที่เรียกว่าโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ

บางครั้งลิ่มเลือดสามารถขัดขวางการไหลเวียนของเลือด ซึ่งเรียกว่าการเกิดลิ่มเลือด ซึ่งอาจนำไปสู่โรคหลอดเลือดสมอง หัวใจวาย โรคหัวใจและหลอดเลือด (CVD) หรือหัวใจโรคหัวใจ (CHD) เป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตทั่วโลก

อะไรเป็นผลกระทบต่อระดับคอเลสเตอรอลของเรา?

โดยทั่วไปขอบเขตของระดับคอเลสเตอรอลขึ้นอยู่กับปริมาณอาหารที่เรากิน โดยทั่วไปถ้าเรากินอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวต่ำ ระดับคอเลสเตอรอลของเราก็ต่ำด้วย ในบางบุคคลระดับคอเลสเตอรอลสูงขึ้นอยู่กับเงื่อนไขบางอย่างเช่น การทำงานต่ำของต่อมไทรอยด์ การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์จำนวนมาก ตับหรือไตทำงานผิดปกติหรืออาจเกิดจากพันธุกรรมที่มีผลต่อคลอเลสเตอรอล “familial hypercholesterolaemia”

ดังนั้นจึงเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการตรวจวัดระดับคอเลสเตอรอล ซึ่งเป็นสารที่เสี่ยงต่อระดับการเกิดโรคหัวใจขาดเลือด แต่ไม่ใช่คอเลสเตอรอลอย่างเดียวที่มีผล การสูบบุหรี่ การขาดการออกกำลังกาย การดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณที่มาก โรคอ้วนหรือแม้แต่กรรมพันธุ์ก็มีผลกระทบต่อโรคหัวใจขาดเลือดเช่นกัน

ลดระดับคอเลสเตอรรอลผ่านการเปลี่ยนแปลงทางด้านอาหาร

การเปลี่ยนแปลงโดยทานอาหารเพื่อสุขภาพมากขึ้น จะช่วยลดระดับคอเลสเตอรอลได้ โดยเปลี่ยนจากการรับประทานแป้งขาวมารับประทานแป้งโฮลวีตหรือธัญพืชอื่น ๆ รับประทานผักผลไม้ให้มากขึ้น อีกทั้งยังควรรับประทานอาหารที่มีพลังงานไม่สูงมากนัก ในแต่ละมื้อควรมีสารอาหารครบทุกหมู่ รวมทั้งมีสัดส่วนและปริมาณของคอเลสเตอรอลที่เหมาะสม นอกจากนี้ยังควรหลีกเลี่ยงอาหารทอดและอาหารจากไขมันแปรรูป เช่น เนยเทียม (Margarine) เพราะเป็นอาหารที่มีไขมันทรานส์สูง หากรับประทานในปริมาณมากก็จะทำให้ระดับคอเลสเตอรอล LDL เพิ่มสูงตามไปด้วย

 

ไขมันในเลือดเป็นตัวชี้วัดทางสุขภาพอย่างหนึ่งที่ค่อนข้างตรงไปตรงมากับชีวิตของแต่ละคน

ถ้าใช้ชีวิตนั่งๆ นอนๆ ในแต่ละวันมีแต่เรื่องกินและไม่คิดที่จะออกกำลังกายหรือขยับตัวให้ Active เลย

ก็มักพบว่ามีระดับ LDL ในเลือดสูงอยู่แล้ว ในทางตรงกันข้าม

ผู้ที่ปรับรูปแบบการใช้ชีวิต ออกกำลังกายเป็นประจำ พักผ่อนให้เพียงพอและเลือกรับประทานอาหารให้สมดุล ย่อมมีสุขภาพที่ดีกว่าอยู่แล้ว

Leave a Comment